Środki ochrony indywidualnej i zasady ich stosowania


Przed dokonaniem wyboru środków ochrony indywidualnej należy ocenić, czy zachodzi potrzeba wyposażenia w nie pracowników. Ostateczną decyzję w tym zakresie podejmuje pracodawca. Najczęściej zależy to od konkretnych warunków środowiska pracy. Pracodawca powinien kierować się stwierdzonym w ocenie ryzyka zawodowego stopniem zagrożenia, które występuje na danym stanowisku pracy, częstością narażenia pracownika na zagrożenie, rodzajem prac i cechami stanowiska pracy.

Czym kierować się w odpowiednim doborze środków ochrony

  • Zapobieganie zagrożeniom - poprzez zmianę technologii pracy (np. montaż pomostów roboczych, drabin i poręczy zabezpieczających do systemów deskowań ściennych, stropowych lub słupów, w pozycji leżącej na podłożu).
  • Eliminacja zagrożeń u źródła ich powstawania - np. poprzez zmianę rozwiązań projektowych i wyeliminowanie potrzeby pracy na wysokości na etapie projektu.
  • Ograniczenie pola pracy (pasywne) - uniemożliwienie wystąpienia upadku poprzez zastosowanie środków nie wymagających udziału pracownika: zabezpieczenia (balustrady, poręcze, siatki ochronne) rusztowania ochronne, platformy i pomosty robocze.
  • Ograniczenie pola pracy (aktywne) - uniemożliwienie wystąpienia upadku poprzez zastosowanie środków wymagających udziału pracownika:
    • środki ochrony indywidualnej ograniczające poruszanie się: urządzenia i linki na tyle krótkie, aby uniemożliwić wystąpienie upadku;
    • środki ochrony indywidualnej do pracy w podparciu;
    • praca przy wykorzystaniu technik linowych.
  • Minimalizowanie długości upadku i konsekwencji (pasywne) - środki ochrony zbiorowej minimalizujące długość upadku i konsekwencje: siatki na poziomie pracy.
  • Minimalizowanie długości upadku i konsekwencji (aktywne) - środki ochrony indywidualnej powstrzymujące upadek, wymagające udziału pracownika: amortyzatory, urządzenia samohamowne itp.
  • Minimalizowanie konsekwencji upadku - np. siatki na niższym poziomie.

Zaplanuj pracę zanim zaczniesz roboty budowlane. Zwróć szczególną uwagę na:

  • transport - gabaryty, masę;
  • sposób montażu i demontażu - czas, koszty, ryzyko związane z montażem;
  • przechowywanie - gabaryty;
  • zakres i pole ochrony;
  • wpływ na wydajność i produktywność - ograniczenie ruchu, ergonomia;
  • szkolenia - im większy stopień skomplikowania ochrony, tym wyższy stopień wyszkolenia pracowników (np. prace technikami linowymi);
  • odpowiedni nadzór - wyższy w przypadku zastosowania środków ochrony indywidualnej; kompetencje osób nadzorujących;
  • kontrole okresowe sprzętu - czas, konieczność zaprzestania prac; możliwość wykonania na miejscu;
  • konserwacje i naprawy prac;
  • możliwość i sposób ewakuacji;
  • warunki pogodowe prowadzenia prac.

Obowiązki osób kierujących pracownikami

Osoba kierująca pracownikami jest obowiązana m.in. do zadbania o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem (art. 212 Kp.). Stosując środki ochrony indywidualnej należy pamiętać, że rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, w § 39 ust. 2 pkt 7 nadaje priorytet ochrony zbiorowej przed środkami ochrony indywidualnej.

Obowiązki pracowników

Pracownicy zobowiązani są do stosowania środków ochrony zbiorowej (np.: rusztowania ochronne, balustrady i pomosty robocze oraz siatki ochronne i bezpieczeństwa), a także używania przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 211 Kp.). Niestosowanie lub nieprawidłowe stosowanie ochron indywidualnych, np. niezakładanie szelek z linką bezpieczeństwa podczas prac dekarskich bywa przyczyną ciężkich wypadków.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej ( Dz.U. nr 259, poz. 2173).

 

Powrót do porzedniej strony